Skip to main content

Full text of "Universal Declaration of Human Rights"

See other formats


ADASAMMA YIEDIE HO ANODISSM 

NNIANIMU 

Ssiane s£ adasamma ahunu se, ycsusu onipa, bu no, di no ni a, sbema ahofadie, 

atcntenenee ne asomdwoes: ase atim wo wiase yi mu nti, 

8siane se: atuatec ne obuo a woammu adasamma yiedie yi de anitan ne 

atirimuoden baee, na abehwanyane nnipa ahonim de asetena foforo aba, ama 

nnipa ani aba won ho so se wowo ho kwan sc woka won adwene a ehu biara nni 

mu, na wowo ho kwan sc woyo adwuma na enhia won, na csiane sc woapae mu 

aka ato dwa sc yei ne nnipa anidasoo titre nti, 

Ssiane sc, cnsc sc cba no sc obi de ahomtec bcyc nneycc bi a eye nneycc a ctwa 

too koraa, a onii bctumi afa so de ako atia anitan ne ahupoo, berc a mmara bo 

adasamma yiedie anodiscm ho ban nti, 

Ssiane sc cho hia sc nnamfofa ba aman ahodoo ntam nti, 

Ssiane sc Amanaman Nkabom Kuo mu nnipa asi won gyidie so dua wo 

Amammuo Nnyinasoo no mu, se onipa anim nyam ne boo a osom no nye adewa 

na obarima ne obaa nyinaa yc pc, na woawe ahinam so, sc wobcma asetena mu 

aye yic, na nnipa atumi atena ase sc anuanom wo ahogono mu nti, 

Ssiane sc aman hodoo a wofra Amanaman Kuo no mu ate wo ho ase ahyc bo sc 

wone Amanaman Nkabom Kuo de anokoro bchwc ama obiara adi anodiscm no 

ni, ama obiara anya n'ahofadie ne ahoto scdec cfata no nti, 

Ssiane sc ntease pa a ycbcnya no wo anodiscm a cfa onipa yiedie ne n'ahofadie 

ho bcma yen bohye yi adi mu nti, 

ekuo no badwa kesee no 

pae mu ka sc: 

Ani da kwan sc: 

Saa adasamma Yiedie Ho Anodiscm a woada no adie yi bcyc susudua titire 

baako pc a, cwo ho ma nnipa ne amanaman nyinaa, na Okontckoro anaa fekuo 

ahodoo nyinaa bcma adi won tirim dcm, abo no dawuro akyerckyerc asec yie pa 

ara, agye ato mu, adi so, na wode afa won ankasa aman ne aman foforo 



dwumadie nhyehyec ahodo so ama ahyeta aman a wodom Amanaman Nkabom 
Kuo ne aman biara a chyc n'ase mu. 

Ahyedee 1 . 

Nnipa nyinaa yc pe. Na wode adwene ne nyansa na abo obiara. £no nti, esc se 
obiara do ne yonko, bu ne yonko, di ne yonko ni. 

Ahycdee 2. 

Yiedie ho anodisem mu asem yi wo ho ma obiara a nyiyimu biara nni mu. Cmfa 
ho sc obi yc tuntum anaa fufuo, obaa anaa obarima. Kasa a obi ka, asore a obi 
ko, amanyokuo ko a obi dom, dee obi fire, adwapadee a owo, n'awosuom ne dec 
ckeka ho nsi obiara kwan wo saa nhyehycc yi ho. 

Dec cka ho ne sc, cnsc sc ycto oman biara a obi firi mu ho, sc oman ko no di ne 
ho so anaa chyc oman foforo bi ase. 

Ahycdec 3. 

Obiara wo ho kwan sc otena ase asomdwoec ne ahofadie mu a bone biara nka 
ne nipadua no. 

Ahycdec 4. 

8nsc sc obiara di obi nya. Nkoato ne nkoaton yc dwadie bi a esc sc wotore asec 
korakora. 

Ahycdec 5. 

Snsc sc obi fa ckwan bi so hyc onipa dasani biara anicyaadec. Anaa ofa 
atirimuoden kwan so twa obi asuo, gu n'anim asec. 

Ahycdec 6. 



Sc obiara kopue mmara anim wo baabiara a, cse: sc wogye no to mu se onipa. 

Ahyedee 7. 

Nnipa nyinaa ys ps wo mmara anim. Mmara bo nnipa nyinaa ho ban pc a nyiyimu 
biara nni mu. Mmara mu dee, yenhws obiara anim. 

Ahyedee 8. 

Se obi bu mmara yi bi so tia ofoforo a, owo ho kwan se ode no fa mmara kwan so 
ne no di sedee mmara see. 

Ahyedee 9. 

£nse se wokyere obiara kyehunu. Cnse se wokyere obiara sie anaa wotwa obi 
asuo kwa. 

Ahyedee 10. 

Se wobo obi kwaadu wo biribi ho na wode onii ko asenniie a, ese se won a wobedi 
asem no bu atentenenee, bere a wonkyea won aso. 8se se asennifoo no ye nnipa 
a won ho nni asem no mu koraa. 

Ahyedee 1 1 . 

1 . Se wode so to obi so, nam so kye no, na wontumi mfeefee asem no mu, 
nhunuu nokore a ewo mu a, yefa no se onii no nyee saa bone no, gye se 
wonam mmara kwan so, ko asem no mu, hunu se odi fo. Se wode no ko 
asenniie mpo koraa a, owo ho kwan se ohwehwe mmoa biara a obetumi 
anya de atete ne ho akyiri kwan. 

2. Obiara nni ho kwan se ogyina amammara anaa amanaman mmara so de 
asotwe a emfata ma obi wo bone bi a onii yee bere a na saa mmara no nni 
ho ho. Na se ekoba no se na asotwe bi wo ho ansa na asotwe foforo a emu 



ye den sene dada no reba a, £S£ se asotwe a onii yce saa bone no na cwo 
ho dada no ara na wode twe no. 

Ahycdee 12. 

£nse se obi fa skwammone so de ne ho hyehye obi kokoamsem, n'afisem anaa 
n'abusuassm mu. 8ns£ ss obi gu obi din ho fi. Mmmara bo onipa biara ho ban 
sedee ebcye a, biribiara ntumi nsi ne yiedie ho kwan. 

Ahycdec 13. 

1 . Obiara wo ho kwan sc otumi ko baabiara, tumi tena baabiara wo oman 
biara mu. 

2. Obiara wo ho kwan sc otumi tu firi oman biara mu a ne man ka ho, sane 
ba ne man mu bio. 

Ahycdee 14. 

1 . Se obi manfoo reteetee no ape no atore n'ase a, eye n'asedee sz odwane 
ko dwankobea bi wo oman foforo bi mu kobo ne ho adwaa wo ho. 

2. Sc obi ye bone a emfa amanyo ho anaa cntia Amanaman Nkabom Kuo 
nhyehyec a, enye onii no ascdec sc saa mmara yi bo ne ho ban firi saa 
bone no ho. 

Ahyedes 15. 

1 . Cyc obiara ascdee se otumi ko oman foforo bi mu kodane honi. 

2. Obiara ntumi mmo ne tirim, mfa asisie kwan so nsakra obi nkyi. Se obi pc 
sc osakra ne nkyi nso a, eye n'asedec sc osakra berc a akwansides biara 
nni mu. 

Ahycdee 16. 



1 . Syc mmarima ne mmaa a woanyinyini, aso awadee asedec, sc woware 
wowo mma, berc a won nipasuo, won nkyi ne won nyamesom nsi won 
kwan wo won awadec anaa awaregyaec ho. 

2. Se awaree no bcso a, gye se awarefoo baanu no apene so, agye ato won 
ho so sc wobeware. 

3. Fidua a eye agya, cna ne mma no nnyinasoo no ye abusuabo nnyinasoo 
mfitiasec, na eye fidua no asedee se omanfoo bo won ho ban. 

Ahyedee 17. 

1 . 8ye obiara asedee se ope ono ara n'agyapadee. Otumi nso ne afoforo bom 
ne won pe agyapadee. 

2. £nse se wode ahupoo anaa nneyee a ennam mmara kwan soo gye obi 
agyapadee firi ne nsam kwa. 

Ahyedee 18. 

8ye onipa biara asedee se odi n'ankasa tirim, dwene n'adwene, ko asore biara a 
ope. Saa tumi yi ma kwan ma obi tumi sesa n'asore ne ne gyidie wo badwam 
anaa kokoam a akwansidee biara mma mu, na emfa ho nso se woye nnipa 
bebree anaa oye okontekoro. 

Ahyedee 19. 

£ye onipa biara asedee se otumi ka n'adwene wo biribiri ho bere a akwansidee 
biara nni mu. Afei obiara nso tumi fo okwan biara so bo biribi ho dawuro de kyere 
n'adwene anaa otumi hwehwe nya biribi ho adwene a emfa ho se oye oman ba 
anaa onana. 

Ahyedee 20. 

1 . £ye obiara asedee se odom asomdwoee kuo bi. Ckwan nso da ho se nnipa 
bi tumi bom hyia a enye bone so. 



2. Snse s£ obiara hye obiara ma odom kuo bi a ompc. 
Ahyedee21. 

1 . Cyc onipa biara ascdee sc worebu ne man anaa woreka mu asem a, oka 
bie. Onii no tumi ko mu tee anaa otumi fa abatoo a emu da ho kwan so ka 
bi. 

2. Onipa biara wo ho kwan sc biribiara a ne man mu aban beyo no, onya ne 
so ne dec pcpccpc. 

3. Dec omanfoo pc na esc sc won aban yo. Wonam abatoo a dwinim biara nni 
mu, na obi nhunu ne yonko abatoo mu, na obiara a wadi mfec dunwotwe 
biara to bie so na cdcdi saa dwuma yi. 

Ahycdec 22. 

£yc Oman biara ascdec sc cbo oman ba biara ho ban. 8sc sc cnam oman no 
ahooden anaa nkabom bi a saa oman no ne oman foforo bi ayo so ma oman ba 
biara nya anigyec, di yie scdec oman ko no sikascm, nnobaec ne amammerc a 
ctumi ma onipa di mu no tec. 

Ahycdec 23. 

1 . 8yc onipa biara ascdec sc oyc adwuma. Adwuma biara a obiara pc sc oyc 
no nso, cnsc sc akwansidec biara ba ho. 8nsc sc mmara no bo 
adwumayofoo ho ban firi adiyie mu, na chwc ma wonya ahoto wo won 
nnwuma mu. 

2. Dwuma koro a obi bcdie no so akatua a cfata na esc sc wotua no a 
nyiyimu biara nni mu. 

3. £yc onipa biara ascdec sc oyc adwuma biara a ope, nya ne so ne n'akatua 
a cbctumi ama one ne hokafoo ne ne mma atena ase anigyec mu, sc 
nnipa, na sc cyere so koraa a, aban boa no kwan bi so de bo ne ho ban firi 
ahokyere bi mu. 



4. Sye onipa biara ascdes se ote anaa odom adwumaycfoo kuo de bo 
n'adwuma anaa n'ankasa ho ban. 

Ahycdee 24. 

£y£ onipa biara asedee se oye adwuma bi a, onya kwan gye n'aiiome, na otumi 
yc adwuma nso kosi bers bi. 8to da a, woma onii no kwan ma odi afoofi a wotua 
no ka. 

Ahycdes 25. 

1 . Syc onipa biara ascdee sc ono, ne hokafoo ne ne mma a eye fidua no nya 
ahoto wo won asetena mu. Nnooma a ede ahoto brc abusua anaa fidua no 
ne aduane, aduradec, adan, ayarehwe ne onipa asetenam ahiadee 
nyinaa, na mpo se ekoba no se obi adwuma see anaa odi dem, anaa odi 
kuna, anaa onyini ma no guro, anaa biribiara a ede ohaw beba n'asetena 
mu a enye ne mfomsoo no, eye n'asedee se onya asetena pa a efata. 

2. Sse se woma mmaatan, ne titire no, won a woturu mma ne mmofra nyinaa 
nyia mmoa sononko. Abofra a wonam aware pa kwan so woo no ne sebe, 
mpena ba nyinaa ye mmofra a wohia hwe pa a nyiyimu biara nni mu. 

Ahyedee 26. 

1 . 8ye onipa biara asedee se oko sukuu kosua nwoma. IVIofraberem 
nwomasua no ye adesua ahyesee a enni se wotua ho sika koraa. £ye nhye 
se abofra biara beko mfitiasee sukuu no bi. £se se wobuebue mfiridwuma 
ne nsanodwuma bebree, na se obi tiri di boa no a, wakotoa so wo suapon 
bi mu, bere a nyiyimu biara nni mu. 

2. Adesua ho mfasoo titire ara ne se onipa besua adee anya mpontuo wo 
n'asetena mu, ahunu n'asedee, na wate n'ahofadie ase yie. Cba no saa a, 
ebema nteasee, abodwokyeree, ne nnamfofa abeda aman ne aman, 
awosuo nu nyamesom mu gyidie ahodoo nyinaa ntam, na aboa ama 



botaec a Amanaman Nkabom Kuo de asi n'ani so pc se asomdwoee ba 
wiase afanan nyinaa no adi mu. 
3. Cye awofoo nyinaa asedec a edi kan koraa s£ wokyerc adesua koro a wope 
sc won mma nya no daakye. 

Ahyedee 27. 

1 . £yc onipa biara asedee sc oma n'ani gye n'amammerc ho, na ode ne ho 
hyehye emu dwumadie nyinaa mu, na onya mfasoo a efiri 
Abodeemunyansapc mu ba nso. 

2. 8yc onipa biara a ode n'ankasa adwene atwers anaa aye biribi de ne din 
ato soo no ascdec se oman no hwe bo ho ban ma no na ne bre anyc kwa. 

Ahyedee 28. 

Sye onipa biara ascdec se ode anigyee ne ahoscpe tena ase asomdwoec mu wo 
ne man anaa oman foforo mu, sedee cbeye na dee woapae mu aka no 
Amanaman Nkabom Kuo Anodisem mu no bedi mu. 

Ahyedes 29. 

1 . 8ys onipa biara ascdee sc ode n'ahooden ne ne nyansa boa ma faako a 
otee tumpon, cfiri sc eho na ama wayc sedec otee yi. 

2. £wom S8, CSC sc onipa biara di ne ho so, yc dec cbcma ne ho ato no dec, 
nanso scdec cbcyc a, obi nnya anigyetrasoo a cde ohaw bcma n'afcfoo no 
nti, CSC sc onipa biara di ne man anaa fekuo a ofra mu mmara so, na ama 
ododoo amammuo asetena abo onipa yiedie ho ban. 

3. 8nsc sc obi toto saa ascdec ne ahofadie ho nhyehycc ahodoo yi ase ma 
ne nneycc ne Amanaman Nkabom Kuo apcdec no bo abira kwan biara so. 

Ahycdec 30 



Woanhwc oman anaa nnipakuo bi ho na cyee saa Anodisem yi. Ne saa nti, cnni 
S£ obi bcgyina Anodiscm yi so, ays biribi ama atia adwempa a cfa onipa ascdes 
ne n'ahofadie a Amanaman Nkabom Kuo nya de yee saa anodisem no.